آموزش مدار فرمان همراه با تایمر(کنتاکتور از مدار خارج شود)

در طراحی مدارهای فرمان برق صنعتی، مدیریت زمان یکی از حیاتی‌ترین بخش‌هاست. یکی از سناریوهای پرکاربرد این است که یک کنتاکتور پس از فشردن شستی استارت وارد مدار شود و پس از گذشت مدت‌زمانی مشخص، به صورت خودکار توسط تایمر از مدار خارج گردد. این مدار در دستگاه‌های میکسر، سیستم‌های گرمایشی زمان‌دار و فرآیندهای نوبتی کاربرد فراوانی دارد.

در این ویدئوی آموزشی از آکادمی شایلی، نحوه سیم‌کشی و منطق عملکرد این مدار را به صورت عملی یاد می‌گیرید.

در این ویدئو چه مواردی بررسی می‌شود؟

• معرفی تجهیزات: کنتاکتور، تایمر تأخیر در وصل (On-Delay) و شستی‌ها
• تحلیل نقشه مدار فرمان برای قطع خودکار
• نحوه استفاده از کنتاکت بسته (NC) تایمر در مسیر بوبین کنتاکتور
• آموزش تنظیم زمان روی تایمرهای آنالوگ و دیجیتال
• تست عملی مدار و مشاهده لحظه قطع شدن کنتاکتور
• نکات عیب‌یابی در صورت عدم قطع مدار

عملکرد مدار فرمان با تایمر (قطع‌کننده)

منطق این مدار بر پایه استفاده از کنتاکت‌های کمکی تایمر استوار است. مراحل عملکرد به شرح زیر است:

1. استارت مدار: با فشردن شستی استارت، بوبین کنتاکتور برق‌دار شده و تیغه خودنگهدار آن باعث می‌شود کنتاکتور در حالت وصل باقی بماند.
2. فعال شدن تایمر: همزمان با وصل شدن کنتاکتور، تغذیه تایمر نیز برقرار شده و شمارش معکوس آغاز می‌شود.
3. قطع خودکار: تایمر که از نوع “تأخیر در وصل” است، پس از پایان زمان تنظیم‌شده، کنتاکت بسته (NC) خود را که در مسیر بوبین کنتاکتور قرار دارد، باز می‌کند.
4. خروج از مدار: با باز شدن کنتاکت تایمر، جریان بوبین کنتاکتور قطع شده و تجهیز (و خود تایمر) از مدار خارج می‌شوند.

تجهیزات پیشنهادی برای اجرای مدار

برای داشتن یک مدار پایدار و دقیق، استفاده از تجهیزات باکیفیت برندهایی مثل اشنایدر (Schneider)، ال‌اس (LS) یا چینت (CHINT) پیشنهاد می‌شود:

• کنتاکتور: متناسب با جریان مصرف‌کننده.
• تایمر On-Delay: برای ایجاد زمان‌سنجی دقیق.
• شستی استوپ و استارت: جهت کنترل دستی.
• فیوز مینیاتوری: برای حفاظت مدار فرمان در برابر اتصال کوتاه.

نکات مهم در سیم‌کشی

• محل قرارگیری کنتاکت تایمر: دقت کنید که کنتاکت شماره ۱۵ و ۱۶ (در اکثر تایمرهای هشت پایه یا ریلی) که نقش NC را دارند، باید دقیقاً قبل از بوبین کنتاکتور قرار گیرند.
• تیغه خودنگهدار: برای اینکه پس از رها کردن شستی استارت، مدار قطع نشود، حتماً از کنتاکت باز (NO) خود کنتاکتور به صورت موازی با شستی استارت استفاده کنید.
• ایمنی: همیشه قبل از تغییر در سیم‌کشی، برق اصلی تابلو را قطع کنید.

کاربردهای این مدار

این مدار ساده اما کاربردی در موارد زیر استفاده می‌شود:

• سیستم‌های روشنایی راهروها که باید پس از مدتی خاموش شوند.
• تخلیه مخازن توسط پمپ در بازه‌های زمانی مشخص.
• دستگاه‌های پرس یا بسته‌بندی که نیاز به یک مرحله کار موقت دارند.
• مدارهای استراحت موقت در تابلوهای اتوماسیون.

جمع‌بندی

تسلط بر نحوه تعامل تایمر و کنتاکتور، کلید طراحی مدارهای پیچیده‌تر است. در این آموزش یاد گرفتیم که چگونه با استفاده از یک تایمر معمولی، از ادامه کار یک کنتاکتور جلوگیری کنیم. ویدئوی آموزشی بالای صفحه، جزئیات سیم‌کشی روی ترمینال‌ها را به شما نشان می‌دهد.